روز وهومن از ماه بهمن دومین روز از بهمن ماه باستانی . 26 دی ماه خورشیدی.

  بهمن از واژه اوستایی وهومن (Vohuman) به چَم (به معنی) اندیشه نیک می باشد.

  وهمن یکی از امشاسپندان نزدیک به درگاه اهورامزدا می باشد .

  اشو زرتشت برای دریافت پیامهای اهورایی از وهومن یاری می گیرد .

  پاسبانی چهارپایان سودمند در عالم جسمانی به این امشاسپند واگذار می شود .

  از این رو زرتشتیان در جشن بهمنگان یا بهمنجه که در روز بهمن از ماه بهمن واقع می شود 

  از کشتار حیوانات سودمند و گوشت آنان خودداری می کنند 

  و برخی از زرتشتیان پرهیز از خوردن و کشتار را در تمام روزهای بهمن ادامه می دهند .

  این جشن حامی مردان درستکار نیز می باشد .

  نام دیگر این جشن روز بزرگداشت مقام مرد و پدر است.

  (( اي خداوند جان و خرد هنگامي که در انديشه خود تو را سر آغاز و سرانجام هستي شناختم .

  آنگاه با ديدۀ دل دريافتم که توئي آفريننده راستي

  و داور دادگري که کردار مردم جهان را داوري مي کنی.)) هات۳۱ بند ۸

  اشو زرتشت چگونه خدا را شناخت و به مردم شناسانيد؟

  اشو زرتشت فراگيري و شناخت و دريافت را بر پايه پرسش و پاسخ استوار ساخت .

  از خود مي پرسيد :چه کسي اين زمين و آسمان و ستارگان را آفريده است؟

  چه کسي گياهان را پديد آورده است و چه کسي حيوانات را هستي بخشيده؟

  با خرد ذاتي خود و دانش فراگيري از راه گوش و چشم کنکاش مي نمود جستجو مي کرد و مي پرسيد

  مي خواند و مي شکافت و در پايان بياري انديشه پاک پاسخ پرسش خود را در مي يافت .

  اشو زرتشت دريافت که اهورا مزدا آفريننده يکتاست و اوست که با دانش خود دانشها را آفريد.

  زمين و آسمان را آفريد و جهان و جهانيان را هستي بخشيد

  و بدين ترتيب نخستين گام را در راه بالندگي انساني، که همان انديشه نيک مي باشد بر داشت

  و به کمک دانش اهورايي (نيرويي برتر از انديشه و خرد که انديشه و خرد نيز آنرا تاييد مي کند

  و بر گرفته از روان و خرد الهي و جهاني است) به حقايق دست يافت

  و اين خرد الهي که از آن مي توان به دل آگاهي نيز تعبير نمود سرچشمه شناخت و معرفت اهوراييست

  و رابط ميان انسان و خدا (جبرئيلي بر انسان نازل نمي شود)

  در گاتهاي زرتشت بر خلاف اديان سامي از فرشته و ايزد سخني نرفته

  و تنها در نوشته هاي پس از گاتهاست که عنوان ايزد به آنها داده شده است

  و در گاتها از فرشته و ابليس به صورت موجودي خارج از انسان سخن نرفته است

  و بهمن يا (وهيشتامن) به معناي بهترين منش و خرد مقدس است

  که همه آدميان همراه با فروزه و توانايي منش نيک

  که بازتابي از خرد الهي و جهاني است پديد آمده اند .

  امشاسپندان ؛ يعني جاودانهاي پاک

  و در گاتاهای مقدس کاري با فرشته و ديو و ....نخواهيم داشت .

  اشو زرتشت در بيش از ۳۷۴۲ سال پيش اول از بهمن شروع کرد و انديشه.

  وجود انديشه نيک است که آدمي را به سعادت و خوشبختي مي رساند و راه نجات را به او مي آموزد

  و زماني مي توان گفت انسان به مرحله انديشه پاک و اشويي رسيده که

  فيزيک و شيمي تبديل به مين و جنگ افزار نگردد

  بلکه  به محصولاتی مفيد تبديل شود و به دست نيازمندان و محتاجان رسد .

  در شاهنامه نيز اژيدهاک خوراک مارهاي خود را مغز سر جوانان قرار مي دهد، يعني همان انديشه

  و اينگونه است که  از اين آيين اهورايی به  آيين انديشه و خرد گرايی ياد می نمايند.

                                                                                            منبع:وبلاگ امردادگان

             *** جشن بهمنگان و روز پدر بر همۀ ایرانیان پاک سرشت خجسته باد ***

  پنجم دی ماه را به یاد بسپار که روزی است متفاوت با روزهای دیگر.

  این روز را به یاد بسپار چرا که دستی نابخرد،

  آیینه دار خرد و اندیشه، اشوزرتشت مهر اسپنتمان را به کام مرگ کشید.

  پنجم دی ماه را به خاطر بسپار،

  که زرتشت ، پیام آور خرد و آشتی

  به جرم خردورزی و دوست داشتن جهان و هرچه در اوست، جان باخت.

  پنجم دی ماه را به خاطر بسپار،

  روزی که اشوزرتشت پیامبر اهورایی ایران زمین به اهورامزدا پیوست.

  بَر فَرَوَهَر زرتشت ، پیام آور نیکی ها درود باد.

   *اشوزرتشت نخستین پیامبر یکتاپرست جهان ،

  خداوند را اهورامزدا نامید

  ( اهورا) به معنی هستی بخش

  ( مز) به معنی بزرگ

  ( دا) به معنی دانش و خرد

  حکیم فرزانۀ توس، فردوسی توسی این واژه را اینگونه بر پیشانی شاهنامه آورده است :

  (( به نام خداوند جان و خرد))

 

     گاتها --- سروده های آسمانی زرتشت :

   بقلم : موبد فیروز آذرگشسب  --- قسمت چهارم :

   در مورد پیکار با بدی و کمک به فیروزی روشنایی بر تاریکی و سپنتامینو بر انگره مینو

  اشارات مکرری شده است که بذکر برخی از آنها مبادرت خواهد شد.

  در بند دوم از هات 33 یسنا می فرماید:

  (( کسی که با اندیشه و گفتار و کردار و با بازوان خویش با بدکاران پیکار کند

  و نقشه آنان را عقیم سازد و یا آنان را به راه راست رهبری کند

  چنین شخصی خواست پروردگار را انجام داده و به خداوند جان و خرد عشق می ورزد. ))

  در کیش زرتشت و بنابر گاتاها ، تنها پرهیز از کارهای ناشایست و دوری از شر و فساد کافی نیست

  بلکه عملا باید از افراد تبه کاری که در صدد ایجاد فساد یا جنایتی هستند، جلوگیری بعمل آورده

  و تا جای ممکن سعی کرد تا افراد منحرف و سیه کار را براه راست هدایت نموده

  و زشتکاری آنها را اصلاح کرد.

  اشوزرتشت معتقد بود کسی که سیه کاران را کمک و یاری نماید

  خود نیز از طرفداران و هواخواهان آنهاست

  و کسی که به نیکوکاران کمک کند از پارسایان و درستکاران به شمار خواهد آمد

  چنانکه در بند 6 از هات 46 اشتودگات میفرماید:

  (( ... کسی که برای هواخواهان دروغ آرزوی فیروزی کند و به آنها یاری بخشد، از هواخواهان دروغ

  و کسی که درست کرداران را دوست داشته باشد و به آنها ارج نهد، در زمرۀ پارسیان به حساب خواهد آمد. ))

  برای دوری جستن از بدی و دروغ و تبه کاری در هات 53 یسنا بند 6

  اشوزرتشت به پیروان خویش چنین توصیه می کند:

  (( ای مردان و زنان کوشش کنید ... از دروغ که همان زندگانی مادی و وسوسه انگیز است پرهیز کنید،

  از پیشرفت ریا و فریب جلوگیری نمایید، پیوند خویش را با دروغ بگسلید

  و بدانید آن خوشی و سروری که از راه نادرست و بدبختی و بیچارگی دیگران بدست آید

  جز رنج و افسوس چیزی به بار نخواهد آورد و تبه کاران و دروغ پرستانی که در پی تباهی درست کردارانند

  براستی زندگانی معنوی و آرامش روحی خویش را از بین خواهند برد. ))

  موضوعی که در گاتاها بدان اهمیت بسیار داده شده است انسانیت و مردم داری آدمیان می باشد.

  اشوزرتشت بیشتر به جنبۀ اخلاقی افراد توجه دارد، او می خواهد همۀ افراد بشر برادروار در کنار هم

  با صلح و صفا و مهر و محبت زندگی کرده و به یکدیگر مهر ورزند.

  او خوشبختی را در خوشبخت کردن دیگران می داند چنانچه در اشتودگات می فرماید:

  ( اوشتا اهمایی یهمایی اوشتا کهمایی چیت )

  یعنی خوشبختی از آن کسی است که دیگران را خوشبخت سازد.

  اشوزرتشت یاری کردن درماندگان و بیچارگان و دستگیری از ناتوانان و مستمندان را

  وظیفۀ وجدانی هر فرد می داند و پاداش افرادی که به درویشان کمک کنند را

  ملکوت آسمانی و نیروی اهورایی مقرر فرموده است.

  اشوزرتشت توصیه می فرماید رسیدن به خداوند یکتا و زیارت دیدار او

  تنها با پرورش فروزگان اهورایی که بنام امشاسپندان معروفند میسر است

  که در راس همه اندیشۀ نیک و سالم و منش پاک یعنی (وهومن) قرار دارد،

  وقتی انسان مغز خود را از هرگونه افکار ناشایست و پلید پاک کرده

  و اندیشۀ نیک و خیرخواهی را جایگزین آن ساخت،

  هنگامی که بدون حبّ و بغض و بدون خودخواهی به مسایل توجه پیدا کرد

  و سود دیگران را بر منفعت خویش ترجیح داد

  آنوقت است که فروزۀ پاک منشی خداگونه در او بوجود آمده است

  و می تواند به مرحله دوم کمال که (اَشا) یعنی راستی و پاکی است گام بنهد.

  در این مرحله باید راستی و درستی را همیشه جلو دید خود قرار دهد و

  از دروغ گفتن سخت پرهیز نماید. اگر جان او نیز در خطر باشد نباید از راست گفتن بهراسد،

  با پیشرفت در این مرحله به فروزگان گذشت و انصاف و مرّوت و جوانمردی، اعتدال و میانه روی،

  شهامت و مردانگی خو خواهد گرفت و به سومین گام خویشتن داری و چیرگی بر نفس و خدمت به مردم

  که از ویژگی های (خشترا) یا شهریور است دست خواهد یافت.

  سخت ترین مرحله اینجاست که انسان بتواند بر امیال و هوس ها و آرزو و خواهش های خویش شهریاری کند

  و در اثر تمرین مداوم و جهاد با نفس از این مرحله نیز فیروز بیرون آید

  از آن پس با آخرین گام (سپنتا آرمییتی ) یعنی عشق پاک و فروتنی و بردباری گام خواهد گذاشت.

  در این مرحله، شاگرد مکتب انسانیت، عشقی پاک به خدا و همۀ بندگان خدا پیدا خواهد کرد

  و وجود او از مهر و محبت به همۀ افراد بشر لبریز خواهد شد

  و به مرحله کمال و رسایی و جاودانگی یعنی (هه اروتات و امرتات) یا (خرداد و امرداد) خواهد رسید

  در این مرحله وجودش از فروزگان خداگونه انباشته خواهد گردید

  و چون پرتویی از فروغ درخشان اهورایی به همۀ مردان و زنان،

  نوعی نور محبت و خدمت و فداکاری خواهد تاباند.

  چنین شاگردی که مراحل کمال و انسانیت را طی کرده است همۀ ابنای بشر را از هر نژاد و ملیت و مذهب

  چون برادر دوست خواهد داشت و بهمه محبت خواهد کرد،

  او به مرحله کمال انسانیت وارد گشته است.

  او دیگر بوسیله پرورش فروزگان اهورایی خداگونه شده است

  او برای رسیدن به پروردگار، اول بار به درون خویش توجه پیدا کرده و سپس

  با بینش درون با اندیشه پاک و بی آلایش با راستی و درستی و چیرگی بر نفس و محبت به همه

  توانسته است به آرمان خویش یعنی دیدار با خداوند درون نایل گردد.

                                                                                         ادامه دارد...

     گاتها --- سروده های آسمانی زرتشت :

   بقلم : موبد فیروز آذرگشسب  --- قسمت سوم :

  برابر اُشتودگات هات 44 ،

  اشوزرتشت بطور شاعرانه اهورامزدا را آفریننده ی زمین و آسمان

  و آب و گیاه و حیوان و انسان و خورشید و ماه و ستارگان و کرات درخشان آسمان ، دانسته

  و او را آفریننده ی کلیه ی کاینات و همه ی هستی می شناسد

  و تنها سزاوار ستایش و پرستش می شمارد .

  صفاتی که در گاتاها برای خداوند آمده است عبارتند از :

  ازلی و ابدی – سرآغاز و سرانجام همه چیز -  بالاتر و برتر از همه – فروغ بی پایان –

  روح محض – همیشه حاضر و ناظر بر اعمال بندگان خویش –

  بخشنده و بخشایشگر مهربان – تغییر ناپذیر و جاودان – از همه چیز آگاه و دانا –

  توانا بر همه کار – تیزبین و دوربین – بدون شریک و بی همتا – فریفته نشدنی –

  پدر و دوستی مهربان و صمیمی –

  نکته ای که در گاتاها به آن اشاره مکرر شده است ،

  الهامی بودن سخنان اشوزرتشت از جانب اهورامزدا می باشد.

  امید است کسانی که ناآگاهانه وخشور (پیامبر) بزرگ ایران را فیلسوفی بیش نمی دانند

  به موارد زیر توجه نمایند .

  در سرآغاز اهنودگات چنین آمده است :

  (( سراسر اندیشه و گفتار و کردار اشوزرتشت ،

  الهامی است از سوی خداوند یکتا که انسان را بسوی رسایی و خوشبختی راهنمایی می کند. ))

  و در بند 11 از هات 28 یسنا می فرماید :

  (( ای آفریننده ی بزرگ و دانا

  از راه خِرَد و بینش و الهام ، راز پدید آمدن آفرینش را از روز ازل به من بیاموز

  تا حقیقت را بر مردم جهان آشکار سازم . ))

  در رابطه با الهامی بودن سخنان اشوزرتشت در گاتاها اشارات زیادی شده است

  که نگارنده یک مورد دیگر را ذکر و سپس توجه خوانندگان محترم را به نکات دیگری

  که جنبه اخلاقی و حیاتی دارند معطوف خواهم ساخت .

  در بند سوم از هات 31 یسنا آمده است :

  (( ... ای خداوند خِرَد ، مرا از تمام این حقایق آگاه و

  با گفتار الهام بخش خود مرا روشن نما تا همه مردم را با آیین راستی ارشاد کنم . ))

  یکی از موارد دیگر که گاتاها بر آن تاکید بسیار دارد

  و از اصول مهم کیش مزدیسنا به شمار می آید

  موضوع آزادی افراد در اختیار راه نیک و بد و گزینش دین خود می باشد.

  چنانچه در بند دوم از هات 30 اهنودگات چنین آمده است :

  (( ای مردم ، بهترین سخنان را به گوش هوش بشنوید

  و با اندیشه روشن و ژرف بینی آنها را بررسی کنید ،

  هر مرد و زن راه نیک و بد را شخصا برگزیند ،

  پیش از فرا رسیدن روز واپسین همه به پا خیزید و در گسترش آیین راستی بکوشید. ))

  و باز در بند 11 از هات 31 در همین مورد می فرماید :

  (( ای خداوند خِرَد ،

  هنگامی که در روز ازل جسم و جان آفریدی و از مَنش خویش نیروی اندیشیدن و خرد بخشیدی،

  زمانی که به تن خاکی روان دمیدی و به انسان نیروی کار کردن

  و سخن گفتن و رهبری کردن عنایت فرمودی

  خواستی تا هرکس بدلخواه و با کمال آزادی کیش خود را برگزیند. ))

  مسلم است با وجود چنین آزادی ،

  افراد در مقابل عمل نیک و بد خود مسول بوده

  و برابر گاتاها در روز واپسین کسی از آنها شفاعت نخواهد کرد

  بلکه طبق بند 5 از هات 43 اشتودگات ،

  اهورامزدا مقرر فرموده است که

  (( بدی از برای بدان و نیکی از برای نیکان خواهد بود . ))

  یا به عبارت دیگر از مکافات عمل غافل مشو ، گندم از گندم بروید جو ز جو .

  برای هر کار نیکی پاداش و برای هر کار زشتی کیفر مقرر گردیده است

  و قانون اشا یعنی کنش و واکنش در همه جا و همه ی موارد حکمفرماست

  و هیچکس هرچقدر هم با قدرت و با نفوذ

  نخواهد توانست از واکنش عمل ناشایست خویش در امان باشد

  زیرا برای هر کاری مکافات و مجازات تعیین شده است .

  اشوزرتشت به مردم توصیه می کند

  بر علیه بدی و زشتی ، پیکاری دایم و پی گیر باید داشت

  و تا نابودی آن نباید از مبارزه دست کشید .

  در بند 4 از هات 46 اشتودگات در این مورد چنین آمده است :

  (( ای مزدا

  کسی که با تمام نیرو و وجودش بر علیه هواخواهان دروغ پیکار کند

  او جهان آفرینش را به راه خرد و دانش حقیقی رهبری خواهد کرد . ))

                                                                                         ادامه دارد ....

     گاتها --- سروده های آسمانی زرتشت :

   بقلم : موبد فیروز آذرگشسب  --- قسمت دوم :

   همانطور که در قسمت قبل ذکر گردید ، گاتاها دارای هفده فصل بوده

  و هر کدام از گات ها دارای وزن و آهنگ بخصوصی است که بدون کم و کاست به دست ما رسیده

  و از دست حوادث روزگار ایمن مانده است ، علت آن نیز به نظم بودن این سروده ها است

  که بهتر در حافظه ها مانده است.

 برخی از گاتاها دارای سه مصرع شانزده سیلابی و چهل و هشت سیلابی

  و برخی هم دارای شش مصرع دوازده و هشت هجایی می باشند.

  بطور مختصر می توان گفت کهن ترین ، نغزترین ، پرمغزترین ، اندیشه برانگیزترین ،

  والاترین و مطمین ترین بخش اوستایی را گاتاها تشکیل می دهند .

  اکنون ببینیم گاتاها راجع به چه موضوعاتی بحث می کند.

  مهمترین و عمده ترین بخش گاتاها به یکتاپرستی ، طرز شناخت پروردگار یکتا

  و توضیحاتی راجع به مزدا اهورا هستی بخش یکتا و دانا و راه رسیدن به او اختصاص داده شده است.

  در گاتاها با صراحت تمام اشوزرتشت را نخستین آموزگار بشر و مبشر یکتاپرستی مطلق می شناسد،

  چنانکه در بند نهم از هات چهل و شش اشنودگات می خوانیم :

  (( کیست آن راد مرد بزرگ و نخستین آموزگاری که به ما آموخت تو را ای پروردگار ،

  شایسته ترین ذات مورد ستایش بشناسیم و تو را داور پاکِ کردارها و سرور راستی بدانیم . ))

  بطور مسلم این رادمرد بزرگ کسی دیگر جز وخشور (پیامبر) بزرگ ایران نمی باشد

  که در 3500 سال قبل از میلاد برای ارشاد بشر به سوی یکتاشناسی برانگیخته شد .

  در زمانی که موهوم و خرافات و جهل و نادانی سراسر ایران را فرا گرفته بود

  و خدایان پنداری بیشتر مورد توجه و احترام بودند

  و نیازها و فدیه های خونین برای جلب رضایت آنها انجام می شد ،

  اشوزرتشت مردم را به پرستش یکتا خداوند بی همتا و آفریننده ی کاینات دعوت فرمود

  و تنها او یعنی اهورامزدا (هستی بخش دانای بزرگ یا خداوند جان و خرد) را

  سزاوار ستایش و پرستش می شمرد و در بند 11 از هات 44 یسنا چنین فرمود :

  (( ... پروردگارا می دانم که تو مرا برای انجام این کار بزرگ به عنوان نخستین آموزگار برگزیده ای ... ))

  اشوزرتشت به عنوان نخستین آموزگار بشر برای ارشاد مردم بسوی یکتا شناسی و راستی برگزیده شد

  و خود را موظف می داند تا در انجام این کار بزرگ که جز ارشاد و رهبری مردم جهان چیز دیگری نیست

  منتهای کوشش خود را بنماید.

  در تایید این گفتار که اشوزرتشت اولین آموزگار و مبشر یکتاپرستی در جهان بوده است

  در بند سوم از هات بیست و هشت اهنودگات می خوانیم :

  (( ای هستی بخش دانا ، ای اشا و ای وهومن (مظاهر راستی و پاکی، اندیشه نیک و مهرورزی به مردم)

  اکنون سروده هایی می سرایم که پیش از این کسی نسروده است . ))

  همچنین در بند اول در هات 31 یسنا آمده است که :

  (( ای جویندگان دانش ، اکنون آموزشها و پیام هایی را که تابحال شنیده نشده است

  برای شما آشکار خواهم ساخت.))

  این دو بند به نحوی نشان می دهد که قبل از اشوزرتشت کسی به عنوان آموزگار و رهبر بشر

  ظهور نکرده بود است.

  ضمنا برای شناخت پروردگار یکتا میفرماید

  بدیده ی دل رجوع کنید زیرا فهم و درک خداوند یکتا از راه اندیشه امکان پذیر نیست

  چنانکه در بند هشتم از هات 31 یسنا آمده است :

  (( ای خداوند جان و خرد هنگامی که در اندیشه ی خود تو را سر آغاز و سرانجام هستی شناختم ،

  با دیده ی دل دریافتم که تویی سرچشمه ی منش پاک ،

  که تویی آفریننده ی راستی و داور دادگری که کردار مردمان جهان را داوری می کنی. ))

  و در تایید این موضوع باز در بند هشتم از هات 45 اشتودگات میفرماید :

  (( چون اهورامزدا را با دیده ی دل دیده ام

  کوشش خواهم کرد با سروده های ستایش توجهش را بسوی خود جلب کنم ،

  با اندیشه و گفتار و کردار نیک و در پرتو ی راستی و درستی دریافتم که

  اهورامزدا، هستی بخش دانا و پروردگار یکتا است ،

  بنابراین نیایش قلبی و ستایش خود را به بارگاه مقدس اش نیاز می دارم. ))

  در این بند با کمال روشنی  اشوزرتشت ،

  اهوامزدا را تنها هستی بخش دانا و پروزدگار یکتا دانسته

  و او را سزاوار نیایش و ستایش قلبی می داند.

                                                                          ادامه دارد ...

   بقلم : موبد فیروز آذرگشسب

  برای آنکه خوانندگان ارجمند از مفهوم گاتاها و مندرجات آن

  و همچنین از سراینده آنها اطلاعاتی داشته باشند

  سعی خواهد شد ، قبل از درج سروده های مقدس گاتاها

  شرح مختصری از مفاهیم به طور مختصر و فشرده

  در زیر آورده شود :

  گاتاها از لحاظ مفهوم بمعنی سروده های آسمانی است

  و با واژه ی (( گیتا )) که سروده های مقدس هندوها ست مترادف می باشد.

  گاتاها دارای هفده هات یا فصل می باشد

  که چون نگینی در میان انگشتر یسنا قرار داده شده است

  و به پنج بخش تقسیم گشته است که عبارتند از :

  اهنود – اشتود – سپنتمد – وهوخشتر – وهیشتوایشت گات

  اهنودگات از هات 28 یسنا شروع و تا هات 34 ادامه دارد .

  جمعا هفت فصل بوده و بنام یشت گاهان نیز معروف است

  که معمولا هنگام انجام مراسم پرسه (ختم) توسط موبد خوانده می شود.

  اشتودگات دارای چهار فصل بوده

  از هات 34 یسنا شروع و به هات 46 خاتمه می یابد .

  سپنتمدگات نیز دارای چهار فصل می باشد

  که از هات 47 یسنا شروع و به هات 50 خاتمه می یابد.

  وهوخشتر و وهیشتوایشت گات هریک دارای یک فصل می باشند

  که هات 51 یسنا را وهوخشتر و هات 52 را وهیشتوایشت می نامند.

  گاتاها به زبان اوستایی بسیار کهن سروده شده

  و از لحاظ قدمت با (( ریگ وید )) هندوها برابری می کند

  و از سخنان خود اشوزرتشت می باشد .

  هرگاه بتوانیم زمان گاتاها را تعیین کنیم ،

  زمان اشوزرتشت سراینده ی این سروده های نغز را نیز می توان تعیین کرد.

  متاسفانه با سوخته شدن کتابخانه معظم شاهی در تخت جمشید بدست اسکندر مقدونی

  و از بین رفتن باقیمانده ی مدارک دینی زرتشتیان در اثر حملات اعراب

  و یورش و هجوم قوم مغول به این سرزمین ،

  امروز مدرک و ماخذی که بتوانیم تاریخ زرتشت و گاتاها را بطور دقیق بیابیم

  در دست نیست .

  به همین علت راجع به پیغمبر ایران تاکنون نظرات متفاوتی بیان شده است

  که از بین آنان راجع به سه نظر بحث خواهیم کرد :

  نظریه اول تاریخ سنتی است که

  زمان زرتشت را سیصد سال قبل از حمله اسکندر به ایران

  و یا حدود قرن ششم میلادی دانسته است

  ولی این نظریه امروزه به کلی مردود شناخته شده است

  بعلت اینکه زبان اوستایی گاتاها

  با فرس باستان هخامنشی هیچگونه شباهتی ندارد

  و از آن گذشته هیچکدام از شاهان هخامنشی ذکری از نام پیغمبر ایرانی نکرده اند.

    بعلاوه گشتاسب کیانی یاور و پشتیبان اشوزرتشت ،

  پادشاهی مقتدر و نیرومند بود در صورتیکه

  گشتاسب هخامنشی که در حدود قرن ششم (ق.م) میزیست

  پدر داریوش بزرگ و فرمانروای کوچکی بیش نبوده

  و تقریبا به طور گمنام زندگی می کرده است

  چنانکه داریوش در سنگ نوشته خود هیچ عنوانی برای پدرش عنوان نکرده

  ولی خود را شاه شاهان می نامد.

  نظریه دوم گفته های مورخین یونان است

  که زمان زرتشت را حدود شش هزار سال قبل از میلاد مسیح ذکر کرده اند

  این نظریه نیز بدلیل فقدان مدارک مستند و کافی ،

  طرفداران زیادی ندارد .

  نظریه سوم عقیده ی اوستا شناسان و دانشمندانی است

  که زمان اشوزرتشت را یکهزار تا یکهزار و هفتصد و پنجاه سال

  قبل از میلاد دانسته اند .

  یعنی زمان زرتشت را کمی پایین تر از زمان ((ریگ وید )) شمرده اند.

  در میان نظریات اوستاشناسان ، نظریه ی پروفسور میلز

  که کمال اهمیت را دارد ، بیان می شود :

  { سالها پیش تصور می کردم زمان پیغمبر ایران نباید بیش از

  یکهزار و پانصد سال قبل از میلاد باشد

  ولی بعدها در اثر مطالعات زیاد متوجه شدم

  که هرچقدر زمان زرتشت را از یکهزار و پانصد سال قبل از میلاد

  هم عقب تر ببریم ، منطقی تر خواهد بود

  زیرا هرگاه زبان گاتاها را قبل از پرستش مهر بدانیم

  میتوانیم این کتاب آسمانی را کهن ترین مجموعه خطی بدانیم

  که به ما رسیده است.

  ولی با توجه به کلیه حقایق مخصوصا تاریخ گذشته ایران

  و تغییراتی که در زبان آریایی به چشم می خورد

  و عدم وجود مهر و هوم در گاتاها ( دو ایزدی که در اوستای متاخر

  و ریگ وید مشترک بوده و به تفصیل از آنها بحث شده)

  نشان می دهد که سالیان بسیار بسیار درازی طول کشیده است

  تا کیشی که خالی از هرگونه موهوم و خرافات و تعصب و آلودگی بود

  تنزل کرده و به صورتی در آید که در مهرپرستی و آیین هوم رواج داشت.

  بطور مسلم و بدون تردید ، ایزدان مشترکی که در یشت ها و ریگ وید

  ذکر شده اند ، بسیار کهن می باشند

  و اگر زمان گاتاها را قبل از پرستش ایزدان مذکور بدانیم

  ( چون در متن سروده ها هیچ ذکری از نام آنها نشده )

  پس تاریخی برای قدمت گاتاها نمی توان تعیین کرد . }

  ضمنا پروفسور و دانشمند آلمانی در این باره می نویسد :

  { در سرتاسر گاتاها با وجود اینکه بیش از دویست بار

  از خداوند یکتا نام برده شده است

  اغلب به صورت ((مزدا اهورا)) و یا بصورت تفکیکی ((مزدا)) و ((اهورا))

  می باشد . در صورتیکه در سنگ نوشته های هخامنشی

  همیشه نام ((خداوند جان و خرد)) ، ((اورمزد)) و ((اهورامزدا)) ذکر شده است.

  این موضوع نشان می دهد که سالیان دراز و یا در حقیقت

  گذشت هزاران سال  لازم بوده است

  تا نامی را که مورد توجه و استفاده همگان بوده

  و هرروز مردم از آن یاد می کرده اند

  تغییر شکل و ماهیت بدهد

  یعنی از صورت ((مزدااهورا)) بشکل ((اهورامزدا)) و ((اورمزد)) درآید.

  تحول زبان به شکل مزبور خیلی بندرت

  و آنهم بعد از گذشت قرن ها امکان پذیر است.

  با توجه به نظریه پروفسور رامپیس و پروفسور میلز و تلفیق این دو عقیده

  می توان گفت زمان اشوزرتشت و گاتاها

  در حدود سه هزار تا سه هزار و پانصد سال قبل از میلاد بوده است.

  در هر حال اشوزرتشت به هر زمان و مکان و محیطی تعلق داشته باشد

  مایه افتخار ایران و سربلندی ایرانیان است

  زیرا اولین آموزگار و رهبری بود

  که بشر را بسوی یکتا پرستی و راستی ارشاد فرمود.

                                                                    ادامه دارد ...